Ervaringen met het maken van een boek-app

Sidney Vollmer ontwikkelde een ingenieuze app voor zijn roman Alles ruikt naar chocola. Met nooit eerder vertoonde functies zoals een geïntegreerd luisterboek dat op elke pagina gestart kan worden. Maar wat komt er allemaal kijken bij het ontwikkelen van een boek-app? En wat kost dat eigenlijk?

Precies een jaar geleden, in februari 2011, startte Vollmer het maakproces van zijn app. ‘Tijdens het schrijven van Alles ruikt naar chocola merkte ik dat het verhaal zich uitstekend zou lenen voor een app. Het gaat over een muzikant die een gejaagde blik heeft en in een zeer gemedieerde samenleving opgroeit.’ Het verhaal staat dan ook bol van verwijzingen naar muziek en film. Via linkjes in de tekst worden lezers naar Spotify, YouTube en Wikipedia geleid. ‘Die referenties en verwijzingen waren belangrijk voor het verhaal, en daar is zo’n digitale editie natuurlijk uitstekend voor geschikt. Daarnaast denk ik dat de app aansluit bij een veranderende mediaconsumptie.’

Doelstellingen
Vollmer wilde met de app vooral de leeservaring verrijken, en daarnaast inspelen op ontwikkelingen in de markt. ‘Lezen verandert. Mediaconsumptie verandert. Zelf merk ik dat ik vaak de referenties in boeken opzoek in mijn computer en dus het boek wegleg. Ook lees ik veel artikelen vanaf een scherm. Dat een goed verhaal goed verteld moet worden staat natuurlijk voorop. Maar voor iedereen die meer wil weten, is zo’n app een instrument dat ervoor zorgt dat je het boek niet los hoeft te laten.’

‘Daar gaat het om, denk ik, in het overstelpende aanbod van goede boeken. Extra waarde.’

Naast de vele links naar muziek en films, wilde hij een luisterboek en een digitale boekenlegger toevoegen. En een mogelijkheid voor de lezer om direct vanuit het boek met hem in contact te komen via Facebook en Twitter.

FASE 1: partners zoeken
In februari 2011 benaderde Vollmer diverse ontwikkelaars van app’s met een briefing. ‘Ik vertelde dat er geen geld zou zijn, maar dat we zouden pionieren. In mei kozen uitgeverij Podium en ik voor reclamebureau Buutvrij en de programmeurs en ontwerpers van Code d’Azur. Buutvrij heeft veel marketingkennis in huis en een groot netwerk en Code d’Azur heeft een geweldig trackrecord op het gebied van digitale, creatieve producties voor A-merken.’

FASE 2: bedenken en programmeren
‘Met bier en pizza zijn we in de avonduren gaan puzzelen,’ zegt Vollmer. ‘Geld moest er overdag verdiend worden met andere klussen.’ De bureaus wilden onbezoldigd meedoen omdat ze geloofden in de toegevoegde waarde van het product. ‘We zijn nu first in market en het zou zomaar kunnen dat een andere uitgeverij of auteur ons framework ook wil gebruiken.’
Alle ideeën werden ook met Podium besproken, die de projectbegeleiding verzorgde en het creatieve team de mogelijkheid bood te experimenteren. ‘Dat zij hiervoor openstonden in deze voor het boekenvak roerige tijden is geweldig.’

Gedurende een maand of 7 à 8 kwam het team om de zoveel weken bij elkaar en besprak de voortgang. Daarnaast was er intensief overleg per telefoon en groepsmails. Hoewel de taken en functies van de partijen niet streng afgebakend waren, was de verdeling ongeveer als volgt:

• Buutvrij dacht na over de lancering;
• Code d’Azur ontwierp en programmeerde, voortbordurend op de ontwerpen van Loudmouth;
• Vollmer verzamelde alle ongeveer 250 links naar youtube, spotify en wikipedia en sprak bij geluidsstudio Utrax het hele luisterboek in, met hulp van, ook weer, een onbezoldigd technicus.

De frequentie van overleg en schakelen nam tegen het einde van het proces sterk toe. ‘Onze wensen bleken maar net haalbaar. We hebben uitloop ondervonden omdat de bouwers letterlijk het Apple iBooks-principe opnieuw hebben gebouwd. Ongelooflijk knap.’ Half november 2011 was de app klaar, 6 weken later dan gepland. 

FASE 3: publiciteit
Via diverse wegen is de app onder de aandacht van lezers gebracht. ‘Buutvrij is erg goed in het positioneren van de app. Daar hebben we veel profijt van gehad. Facebook werkte goed, Twitter. Mijn blog. Verder mond-tot-mondreclame, via via, persberichtje hier, journalist stalken daar. Ik denk dat deze app een groot marketingbudget legitimeert, dat wel. Maar we moesten ook realistisch zijn: het zijn economisch moeilijke tijden en in het boekenvak al helemaal.’

Reacties van media
In de oude en nieuwe mediawereld werd opvallend verschillend op de app gereageerd. ‘In de uitgeversbranche en online zijn mensen laaiend enthousiast. We kregen een 9 bij de Ipadclub, lyrische verhalen bij books2download.nl, e-readers.nl, Bright.nl, maar de Volkskrant schenkt er nog geen aandacht aan, NRC-Handelsblad noemde deze prachtige innovatie een ‘plaatje bij een praatje’ en bij DWDD werd de app minder sexy bevonden dan een app waarmee je een draagbare helikopter kunt besturen. Daar liggen uitdagingen. Maar we hebben er alle vertrouwen in dat dat komend jaar verandert.’

‘We zijn first in market en hebben een best practice laten zien.’

Totale kosten
Vollmer schat dat de totale kosten van de app rond de 60.000 euro zullen liggen. ‘Een gigantisch bedrag, maar er zijn door alle betrokken partijen dan ook ontzettend veel uren ingestoken. We gaan ervan uit dat we pas aan het begin staan van het leven van de app. Daarnaast is dit framework met enkele kleine tweaks makkelijk aan te passen voor andere boeken. En ook al verdienen alle partijen er nu nauwelijks mee, we zijn first in market en hebben een best practice laten zien. Dat is veel waard voor de merkwaarde van alle betrokkenen.’

Leermomenten
Wie ook een boek-app gaat maken in samenwerking met andere partijen, wil Vollmer wat inzichten meegeven: ‘De onderlinge verhoudingen waren moeilijk te bepalen. Want Podium geeft de app uit, maar Code d’Azur produceerde het leeuwendeel. Tegelijkertijd was veel van de inhoud door Buutvrij en mijzelf bedacht. Wie is dan eindverantwoordelijk over de inhoud? Uiteindelijk Podium. Het ontwikkelen van zo’n product is af en toe moeilijk: je probeert te bepalen welke functies de app moet krijgen, wat de prijsstelling moet zijn, enzovoort, en ideeën en verwachtingen verschillen.’

Gedegen onderzoek vooraf is ook aan te bevelen, denkt Vollmer achteraf. ‘We pionierden, en dat heeft als consequentie dat je nog niet alles weet over hoe je zo’n proces het beste laat verlopen. Misschien zou ik een haalbaarheidsstudie en marktonderzoek toevoegen aan het begin van het traject, want we hebben ons gezamenlijk in het diepe gestort. De investering voor alle betrokken partijen was groot. Aan de andere kant: misschien was er na al dat vooronderzoek wel helemaal geen app gekomen.’

Een volgende keer wil Vollmer mogelijk een corporate sponsor bij het proces betrekken of een andere vermogende partij. ‘Om minder gunsten te hoeven vragen en een stevig marketingbudget tegen de app aan te kunnen smijten. Het was nu allemaal free publicity. Wanneer we de Spin Award gaan winnen – want dat gaan we! – zal daar vast nog meer publiciteit vandaan komen.’

Nieuwe roman, nieuwe app
Ondertussen schrijft Vollmer aan een nieuwe roman, en denkt hij na over een nieuwe app. Hij wil er ook in het buitenland aandacht mee trekken. Internationale bekendheid is een ambitie die voortkomt uit economische noodzaak. ‘Deze app is duur geweest, waardoor je je kunt afvragen of de Nederlandse afzetmarkt groot genoeg is voor een onbekend auteur als ik. Wanneer we deze app in het buitenland verkopen, of er prijzen mee winnen, zullen kranten en programma’s in Nederland bovendien eerder doorhebben hoe hier is geïnnoveerd. De Alles ruikt naar chocola-app kan zich meten met de wereldwijde top op het gebied van digitale boeken. Dat is echt geen grootspraak, kijk maar naar wat er verder nog is te vinden op het gebied van digitale boeken.’

Ook van de papieren versie van zijn nieuwe roman wil Vollmer iets unieks gaan maken. ‘Om extra waarde toe te voegen aan het product. Want daar gaat het om, denk ik, in het overstelpende aanbod van goede boeken. Extra waarde.’

Alles ruikt naar chocola – Sidney Vollmer
Uitgeverij Podium, 2011
Paperback € 17,50
App € 7,99

Dit artikel is geschreven door  Cathelijne Esser  voor Not Just Any Book. 

No related posts.