9

Papieren boeken lezen hot in 2012

Peperbus lezen

Peperbus lezen

Het was een opmerkelijke voorspelling die trendwatcher Vincent van Dijk deed in Metro op 5 januari: boeken lezen van papier wordt hot in 2012. Een revival van het papieren boek terwijl de productie van ebooks net pas op gang is gekomen?

Van Dijk: ‘Ja, we gaan dit jaar weer volop lezen! In 2012 bellen we niet meer om het bellen, de tv gaat uit, we zijn nieuwsmoe dus de kranten leggen we ook naast ons neer. Je ziet in de trein en in wachtruimten steeds meer mensen weer een boek uit hun tas halen. Een boek van papier. We willen weer verrast, geïnspireerd worden.’
We lezen die papieren boeken niet alleen, we gaan ze ook volop kopen. ‘We duiken weer de boekhandel in om ons te laten inspireren.’ En we geven onze boeken door, lenen ze uit aan anderen. ‘Sharing is ook een grote trend van dit jaar. We delen alles: de auto, huizen, kleding, huisdieren, dus waarom ook niet boeken?’

Van Dijk, mede-eigenaar van reclamebureau HBMEO heeft het razend druk deze dagen. Interviews, lezingen, en de laatste hand leggen aan Trendlist 2012 die straks te downloaden is op de site van het bureau. De Trendlist is een lange lijst fenomenen, onderverdeeld in lifestyle, food, beauty en fashion en ingeleid door een situatieschets van één A4. Een kleine greep uit Trendlist 2011 (pdf):

  • onderling ruilen
  • personal touch
  • ontdekkingsreis naar het zelf
  • yes we can relax
  • diepgang versus oppervlakkigheid
  • radio versus televisie
  • kunst versus entertainment
  • bedshawls
  • personality expression
  • ouderwetse foto’s
  • sprookjesboeken
  • small is big: minimize me

Tactiliteit
Dat we meer papieren boeken gaan lezen en kopen is een ontwikkeling als reactie op de onzekerheid, de dreiging en onrust in de wereld, verklaart Van Dijk. Economisch, sociaal, eigenlijk op alle fronten. ‘We willen het veilige gevoel van vroeger oproepen.’ Maar het is ook een reactie op digitale ontwikkelingen, een compensatie voor alle schermen. ‘We voelen steeds meer gladde oppervlakten, van onze telefoon, iPad, tv- en computerschermen. Daarom wordt tactiliteit weer belangrijk. We willen ervaren hoe iets voelt. Het papier van een boek voelt heerlijk en het lezen van papier is een andere beleving dan lezen van een scherm.’

Beleving en service
Toch is het moeilijk te geloven dat het op slag beter zal gaan met het papieren boek, wanneer je de ene na de andere fysieke boekhandel ziet verdwijnen. Hoe kan zo’n gestage neerwaartse spiraal ineens weer opwaarts gaan bewegen? ‘Zoals in alle retail moeten boekhandels wel iets gaan veranderen. Meer investeren in beleving en service en iets anders bieden dan Bol.com want anders vallen ze om. Maar er is voldoende potentie. Ik kom in veel boekhandels waar je niet eens wordt gegroet, waar niemand op je af stapt, waar ze je niet goed kunnen informeren. Die boekhandels kunnen beter hun deuren sluiten. Een boekhandelaar die een kopje verse gemberthee schenkt en me een verrassend mooi boek in handen drukt, nadat hij me verleid heeft via Twitter om langs te komen, daar doen we het voor.’ Een vers kopje gemberthee? Ja, want thee is de nieuwe koffie geworden, volgens Trendlist 2011.

Identiteit
Het papieren boek gaat ook een grotere rol spelen in ons sociale leven. Zoals we in de kroeg willen laten zien wie we zijn door een bijzonder importbiertje te drinken in plaats van standaard pils, zo laten we ook een favoriet boek zien aan mensen om ons heen, en tonen daarmee onze identiteit. ‘En het liefst hebben we er dan een goed gesprek over.’ Sowieso worden intense ontmoetingen hot dit jaar, signaleert Van Dijk. We bellen niet meer maar spreken ergens af. Een trend die aansluit bij een andere belangrijke ontwikkeling, die van de shared interest groups. ‘Mensen met gelijke interesses komen in contact met elkaar via internet. Mensen die van lezen houden bijvoorbeeld. Of van specifieke schrijvers of genres. Uitgevers kunnen hier op inspringen. Ook met sociale media is nog veel te halen voor uitgevers. Als ze dat goed doen, bereiken ze meer dan bijvoorbeeld met gekochte schapposities. En het is zeer kostenefficiënt.’

Investeer in papier
De ebookmarkt zal dus niet zo snel groeien als nu gehoopt en verwacht wordt door sommigen. ‘Ebooks zijn vooral functioneel. Voor mensen die op vakantie gaan en geen zin hebben om met kilo’s boeken te slepen.’ Van Dijk adviseert uitgevers om in het papieren boek te investeren. Ook in de kwaliteit van het papier en in de cover. ‘Versterk de beleving, de verpakking, alles eromheen. En gebruik het digitale boek vooral als promotietool. Als het digitaal aanslaat dan kopen mensen vanzelf de papieren versie.’
Maar investeren in papier is niet genoeg. Branchebreed moet er vernieuwd worden. ‘De boekenwereld is behoorlijk ouderwets. Boekhandels hebben het zwaar, uitgevers hebben het moeilijk. We zien dat beide daarom steeds meer voor commercieel en veilig gaan, vooral investeren in die paar ‘schrijvers’ die met hun kop op tv komen. Stom, die verplatting! Consumenten krijgen juist weer behoefte aan goede literatuur en pakken klassiekers uit de kast.’
Naast verbreding van het assortiment mogen winkels werken aan service en beleving, vindt Van Dijk. ‘In plaats van dikke stapels van hetzelfde boek te treffen, willen we iemand die naar ons toe komt, een leuk gesprek aanknoopt en ons dan een uniek boek in handen drukt voor die vriendin die alles al heeft. En eentje voor onszelf.’

Beter samenwerken
Uitgevers zouden kunnen investeren in boekwinkels door hen te helpen die service te ontwikkelen. ‘Zoals Heineken cursussen hospitality aanbiedt aan horecabedrijven, zo zouden uitgevers boekhandels kunnen ondersteunen. Hiermee kun je de omzetten gemakkelijk weer op het peil van vroeger krijgen. Want mensen stappen nog steeds de boekhandel binnen, alleen kopen ze nu minder.’ Een klant die binnenstapt en zich warmhartig behandeld voelt, zal dat gul beantwoorden met aankopen, want gunnen wordt heel belangrijk in 2012. ‘Als je een goed gevoel krijgt bij een fysieke boekhandel, dan wil je daar best een aantal tientjes uitgeven.’
Uitgevers kunnen op hun beurt hulp inroepen van trendvoorspellers bij het bepalen van een strategie voor de lange termijn. ‘Trendvoorspellers kunnen uitgevers de zekerheid geven met iets nieuws, iets bijzonders te komen’.

Dit artikel is geschreven door  Cathelijne Esser  voor Not Just Any Book.

 

 

 

 

 

 

9 Reacties

  • Reply
    Roxanne
    8 januari 2012 at

    Ik hoop heel erg dat dit waar is. Ik lees zelf het liefst in een ‘echt’ boek en dat digitale trekt me helemaal niet aan. Ik ben er zelf wel schuldig aan dat ik mijn boeken via internet bestel, en dat zal misschien niet goed zijn voor de kleine boekwinkels, maar het is nu eenmaal efficiënter. Dus deels ben ik voor techniek en het digitale, maar als ik lees, dan heb ik het liefst een echt boek in mijn handen, en niet een of ander apparaat.

  • Reply
    Tim
    8 januari 2012 at

    Wat jammer dat er weer een tegenstelling wordt gemaakt door eboeken en pBoeken met elkaar te vergelijken. Alsof het elkaars concurenten zijn.
    Als ik lees op mijn ereader, vergeeet ik al snel waar ik van lees. Het geschrevene voert mij mee en ik lees.
    Het maakt gewoon niet uit waarvan ik lees.

  • Reply
    erica
    9 januari 2012 at

    @Tim: je hebt gelijk. Het gaat er niet om HOE je leest, maar WAT je leest. Het medium (boek, brief, tablet, toiletpapier) doet er niet toe. Kinderen maken dat onderscheid al niet meer. Die weten allang dat een boek in feite synoniem is aan ‘verhaal’ of ‘tekst’.

  • Reply
    hanco naninck
    9 januari 2012 at

    Zelfs als schrijver heb ik het liefst met papier te doen. Zo gauw ik een hoofdstuk af heb, print ik het, ruik aan het papier, laat er mijn vingers over glijden en weeg het op mijn hand. Het is net een nieuwe vriendin: warm en van vlees en bloed is aantrekkelijker dan een koude virtuele. Als je gaat slapen, leg je je boek naast je op het nachtkastje en je vriendin naast je in bed: wat wil een mens nog meer behalve slapen? hanco Naninck, schrijver ‘Mijn Monster’ (heel luguber!).

  • Reply
    Marcel van Driel
    9 januari 2012 at

    Ik ben bijna geheel overgeschakeld op e-books, als ik twee bladzijdes lees, merk ik het verschil al niet meer. Als schrijver hou ik van het papieren boek, maar dit klinkt als whisfull thinking…

  • Reply
    Maaike
    10 januari 2012 at

    Iedereen boven de ±30 die liever een papieren boek leest, moet wel beseffen dat hij/zij niet opgegroeid is met lezen van een scherm, zoals de jongeren tegenwoordig.
    Ik ben daarom wel erg benieuwd naar welke voorkeur tieners en twintigers hebben. Ebook of papier?

  • Reply
    Papier hier! Contentbundels daar! | Mediafacts.nl
    12 januari 2012 at

    […] glazenbolblogs pluk ik er één voor de korte termijn. Trendwatcher Vincent van Dijk merkt op dat we dit jaar allemaal op de rem gaan trappen. We zullen onze papieren media trouw blijven en onze […]

  • Reply
    Erwin
    12 januari 2012 at

    Wat mij opvalt is dat niemand het voordeel benoemt dat je in een papieren boek lekker kunt onderstrepen, aantekeningen maken, en highlighten, geheel op je eigen manier, er een knipsel of ander bijpassend artikel tussen kunt stoppen en het je zo eigen kan maken.

    Daarnaast staat een mooi boek gewoon mooi in de kast: het oog wil ook wat. De boekenkast als spiegel van jezelf, je interesses. Allemaal zaken die nauwelijks vervangen kunnen worden door electronica. Daarom geloof ik persoonlijk dat E-books meer een aanvullende functie dan een vervangende zullen hebben.

  • Reply
    leentje
    16 januari 2012 at

    @erwin in je eerste alinea noem je een aantal dingen die het ebook een hele fijne toegevoegde waarde zouden geven en die natuurlijk ook absoluut maakbaar is! En waarschijnlijk zelfs al wel gemaakt :)

  • Leave a Reply